vrijdag 5 september 2008

Een half gelogen leven: Dichtung und Wahrheit...

Opdrachtje: schrijf een literaire semi-autobiografie van maximaal 800 woorden. Resultaat: 

ECHTER IN ILLUSIES 
Wat kan ik schrijven over de eenentwintig jaar dat ik adem? Waarschijnlijk meer dan goed voor me is. Ik kan eindeloos gebeurtenissen, keuzes, talenten en mensen opsommen die mij hebben gemaakt tot wie ik ben, maar het is interessanter het resultaat van die optelsom in woorden te vangen. 
Dus wie ben ik? Duizend jaar geleden hoefde niemand daarover na te denken, maar onze vrijheden zijn gegroeid. Wij mensen kregen een steeds grotere vrijheid te kiezen wie we zijn. Maar bepalen je keuzes je identiteit of is het andersom? Ik weet het niet. Ik ben de kleren die ik aanschaf, de gadgets die ik gebruik, het eten dat ik eet. Maar ik ben ook een geheel van eigenschappen, normen, waarden, principes, gewoonten, verlangens, gedachten, dromen, ideeën en vast nog wel wat meer. 
Je identiteit verandert voortdurend, wat het moeilijk maakt echt te weten wie je bent. Ik zeg niet dat ik mezelf ken. Ik kan slechts zeggen dat ik delen van mezelf ken. 
Ik weet dat ik een kunstenaar ben. Een kunstenaar kan slechts geven wat hij van zijn publiek niet verwacht. Hij moet iets van zichzelf geven, iets authentieks, waar anderen op reageren. Met oprechte ontroering, buitengewone bewondering, pijnlijke ( h )erkenning, tergende twijfels, alarmerende afschuw, met rotte tomaten voor mijn part. Maar het gaat mij minder om die reactie, het gaat mij om het geven. Omdat ik mezelf pas leer kennen door wat ik weg wil en kan geven. 
Jezelf geven is het moeilijkste wat er is. Daarom is het kunst. Het wordt echter pas als kunst herkend als het een bepaalde vormen heeft. Iedereen is levenskunstenaar of zou het moeten zijn, maar niet iedereen wil het weten. 
Ik beleef een verhaal als ik zing. Ik schep een andere wereld wanneer ik mijn boeken schrijf. Met wat ik teken en schilder, toon ik een wereld die zou kunnen of moeten zijn. En ik ontdek wie ik ben in de illusie van het theater. 
In tegenstelling tot de meeste acteurs, zet ik juist een masker af als ik op het podium sta. Wat lezers werkelijkheid noemen, is voor mij als schrijver een toneelstuk. Ik kan er mezelf niet zijn. Ik weet nooit welke rol ik speel. Op het podium voel ik me oneindig veel vrijer, wellicht omdat ik weet wat er gebeuren moet. Ik ben me bewust van mijn publiek, en daarom doe ik de dingen die ik doe veel bewuster. Pas in de illusie leef ik echt. Elke keer heb ik de controle, het overzicht en de touwtjes in handen. 
Misschien is het laf dat ik de spontaniteit vermijd. Misschien is het laf dat ik pas mezelf ben als mijn publiek gelooft dat ik het niet ben. Maar soms is het beter je sokken aan te houden. Niet iedereen kan een held zijn. 
Hoe is het zo gekomen? Waar is dat enthousiaste jochie gebleven dat zich overal over verwonderde, dat nergens voor terugdeinsde, dat niet gehandicapt was door de ogen der verwachting? Hij was te slim, kon te veel; hij werd gepest. Hij deed van alles om niet op te vallen, maar juist daardoor werd hij opgemerkt. Net als met angsten waar je voor vlucht; pas als je vlucht, ben je gevangen. 
Hij ging dingen doen waardoor hij juist wel opviel en zette tegelijkertijd zijn masker op. Door dat masker maakte het hem niets meer uit wat de wereld van hem dacht. Hij verkleedde zich in opvallendheid en liet de mening van anderen los. In vermomming ben je niet langer kwetsbaar, tenzij iemand je uitkleedt. Maar dat gebeurde niet. 
Ik werd een verlegen, contactvermijdende bonk hersens, vluchtend in verhalen, toneelstukken, tekeningen en knutselarij. De scheiding van mijn ouders maakte het er niet beter op. Ondertussen had ik teveel talenten om geen keuze te maken, maar kiezen is nooit mijn talent geweest. Dan maar alles tegelijk. Na het VWO naar de Pabo; creatief met kinderen. Inderdaad de verkeerde keuze – en tegelijkertijd de juiste. De rol die daar van mij verwacht werd, vond ik niet in mijn repertoire. Energievretend. Ik moest mezelf verliezen om me te vinden. 
Uiteindelijk toch weer de vertrouwde vlucht in de veilige wereld van taal, woorden en verhalen. Ik voel me hier meer dan thuis en weet dat het beter is hier niet nogmaals voor te vluchten. Nu ik accepteer dat ik in illusies leef, leef ik pas echt in illusies. 
In de werkelijkheid speel ik dus verstoppertje, maar ik verschuil me niet achter deze woorden. Juist in dit soort tijdelijke werkelijkheden vind ik mijzelf. Zoek mij daarom niet tussen de regels door. Ik ben deze woorden. Dit is mijn lichaam, dat ik aan jullie geef. Lees en leer ervan, ter bevestiging van mijn bestaan. 
Wie weet, komt er dan een dag dat ik wel weet wie ik ben. 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten